Prawo Pięciu Przemian (inaczej Pięciu Elementów) wywodzi się z filozofii chińskiej, a ściślej z Tradycyjnej Medycyny Chińskiej TCM. Prawo to rządzi się kilkoma zasadami, takimi jak:

? Pięć Przemian: Przemiana Drzewa (D), smak kwaśny; Ognia (O), smak gorzki; Ziemi (Z), smak słodki; Metalu (M), smak ostry i Wody (W), smak słony, posiadają cechy, które wzajemnie na siebie oddziałują w powtarzających się regularnie cyklach

? żadna przemiana nie zachodzi w sposób dowolny czy przypadkowy, lecz według ściśle określonego wzorca - po wiośnie (Drzewo) następuje lato (Ogień), potem późne lato (Ziemia), jesień (Metal) i zima (Woda)

? każdy Element związany jest z grupą narządów, które kolejno, w zamkniętym cyklu karmiącym przekazuje sobie energię, to znaczy każda Przemiana jest przez poprzednią odżywiana, karmiona

? gotowanie według Pięciu Przemian to gotowanie według ścisłej kolejności, która harmonizuje potrawy, przez co stają się bardziej przyswajalne

? łączenie w jednym posiłku wszystkich smaków, tj. słodkiego, gorzkiego, kwaśnego, słonego i ostrego, które są nośnikami informacji energetycznej docierającej do organów naszego ciała tak, aby żaden z nich nie przeważał, bo nadmiar lub niedobór któregoś z nich powoduje zachwianie równowagi

? posiłki składają się z produktów rosnących w naszej strefie klimatycznej, nie mrożonych i nie odgrzewanych w mikrofalówce, w miarę naturalne (wyhodowane bez użycia chemii), czyste (bez dodatków chemicznych), świeże (wartość odżywcza jest wysoka dzięki właściwemu przechowywaniu) a także urozmaicone, opierające się na zasadzie: 65% posiłku powinno składać się ze zbóż i roślin strączkowych, 20%  z gotowanych warzywa, zaś pozostałą część stanowią surówki, kiełki, nasiona, pestki, orzechy, także białko zwierzęce, owoce, wodorosty i zioła

? powinny zasilać nasz organizm w niezbędną do życia energię czi, a więc powinny być w dużej mierze gotowane. Energii czi nie niszczymy przez gotowanie, wręcz przeciwnie- wzmacniamy wartość energetyczną potraw gotując je i mieszając

? używamy różnych przypraw i ziół, które dodają posiłkom nie tylko walorów smakowych ale i energetycznych

Przepisy, które tu przedstawiam są wegetariańskie, mojego autorstwa, wypróbowane na rodzinie i znajomych, uwzględniają specyfikę danej pory roku i sezonowo pojawiające się warzywa i owoce. Osoby nie znające metody gotowania według 5 przemian zachęcam do stworzenia posiłku bez uwzględnienia kolejności dodawania produktów.

Åšniadaniowa kasza jaglana:
porcja na 2 osoby
- do garnka wsypujemy 6-8 łyżek suchej kaszy jaglanej i na małym ogniu podprażamy ją
O ? gdy kasza zacznie pachnieć prażonką dolewamy ? litra wrzątku
Z ? dodajemy suszone owoce, w zależności od upodobań ? morele, śliwki, rodzynki, daktyle oraz pestki ? słonecznika, dyni, sezamu
M ? dodajemy ? łyżeczki imbiru i ? łyżeczki mielonego kardamonu
W ? dodajemy szczyptÄ™ soli
- gotujemy ok. 15-20 minut
D ? kilka kropel cytryny, może być utarte kwaśne jabłko
O ? szczypta kurkumy
Z ? miód, odrobinę cynamonu
Kaszkę jemy na ciepło, doskonale harmonizuje nasze organy trawienne- żołądek, śledzionę i jelita, daje energię na dłuższy czas. Już po kilku lub kilkunastu dniach można zauważyć mniejszą ochotę na słodycze zawierające biały cukier.

Wzmacniająca zupa na każdą porę roku:
porcja na 4 osoby
O - w garnku zagotowujemy 2-3 litry wody
Z - do wrzątku wrzucamy pokrojone w kostkę 3 marchewki, 2 pietruszki, ? selera i 6 ziemniaków, 4 łyżki oleju jak najlepszej jakości
M ?  3 łyżki ryżu najlepiej naturalnego, cebulę nabitą 4 goździkami, pokrojony por, 3 liście laurowe, po kilka ziaren ziela angielskiego i pieprzu, ? łyżeczki imbiru,
W ? łyżeczkę soli kamiennej lub morskiej
D ? pół pęczka zielonej pietruszki
Zupę gotujemy ok. półtorej godziny. Wzmacnia cały organizm, a szczególnie wątrobę, o ile zakończymy gotowanie na przemianie Drzewa (D)

Zapiekanka ziemniaczana:
porcja na 4 osoby
Do dużej brytfanki lub na blachę do ciasta
Z ? wylewamy 5 łyżek oliwy z oliwek, dodajemy 2 kg obranych i pokrojonych w plastry ziemniaków (gdy nadejdzie sezon młodych ziemniaków rosnących na polu a nie w szklarni to takich ziemniaczków nie obieramy), 3 łyżki mielonej czerwonej papryki, 1 łyżeczka mielonego kminku,
- mieszamy i dodajemy
M ? pokrojone w piórka 3 cebule, 1 łyżeczkę pieprzu, ? łyżeczki imbiru, szczyptę ostrej papryki i gałki muszkatołowej, 3 zmiażdżone ząbki czosnku
- mieszamy i dodajemy
W ? kilka łyżek sosu sojowego i 2 łyżeczki soli
mieszamy i dodajemy
D ? kilka kropel cytryny
mieszamy i dodajemy
O ? 3 łyżki majeranku
Jeszcze raz mieszamy, przykrawamy i wkładamy do pieca, w którym zapiekanka piecze się około półtorej godziny. Można na 30 min przed zakończeniem zdjąć przykrycie, by ziemniaczki mocniej się zrumieniły oraz posypać tartym serem.

Izabela Rajter*

*Izabela Rajter wraz z Katarzyną Nuzikowską prowadzi PRZEMIANKĘ
 - konsultacje dietetyczne według tradycyjnej medycyny chińskiej i 5 przemian.