Według filozofii dalekowschodniej prawa natury opierają się na za zasadzie Jin-Jang, która pokazuje, że wszystko we Wszechświecie można zrozumieć jako nieskończoną ilość połączonych przeciwieństw, na przykład takich jak: ciepło-zimno, góra-dół, ruch-spokój, jasność-ciemność, męski-żeński, które wzajemnie na siebie oddziałują. Jin i Jang to terminy z filozofii chińskiej, które opisują również łatwo dostrzegalne procesy ? przemiany: dnia w noc, młodość w starość, jednej pory roku w drugą.

Nic nie jest całkowicie Jin ani Jang. Jeśli Jin i Jang pozostają w równowadze, to można mówić o pozytywnym, harmonijnym układzie, natomiast nieświadome i niekontrolowane wahania między Jin i Jang prowadzą do dysharmonii, co może być przyczyną wielu problemów zdrowotnych. Cały wszechświat jest ze sobą powiązany i wzajemnie na siebie oddziałuje, więc aby funkcjonował prawidłowo, powinna być zachowana równowaga, a człowiek jako mikrokosmos podlega tym samym prawom co makrokosmos.

Wszystkie zjawiska - fizjologiczne, fizyczne, materialne, psychiczne, społeczne są kombinacją Jin i Jang, więc i nasze codzienne pożywienie powinno być ich kombinacją. Pokarmy skrajnie Jin i Jang (patrz niżej) powodują w organizmie brak równowagi, dlatego powinniśmy unikać jedzenia ich. Oczywiście w życiu codziennym nie zawsze jest to możliwe, niemniej jednak powinniśmy wybierać produkty ze środka (zboża, strączkowe, orzechy, warzywa), zaś produkty ekstremalne powinny stanowić tylko niewielki dodatek.

Główną zasadą makrobiotyki jest naturalność i równowaga, gdyż skrajności powodują dysharmonię w ciele, umyśle, duszy i w ogóle w całym życiu własnym i innych.

Im częściej wpadamy w skrajności, tym proces równoważenia wymaga większego wysiłku, by utrzymać homeostazę.

Pokarmy Jin są bogate w potas, zawierają więcej wody, dobrze rosną w klimacie gorącym, są duże, miękkie i wysokie. Gotują się szybko i łatwo. Jedzenie pokarmów Jin wychładza organizm, ciało staje się wolniejsze i wymaga więcej snu.

Pokarmy Jang są bogate w sód, rośliny dobrze rozwijają się w chłodzie i zimnych miejscach. Ich wzrost jest wolniejszy, są mniejsze, zawierają mało wody, rosną tuż nad ziemią lub w głąb ziemi. Gotują się długo. Jedzenie pokarmów Jang ogrzewa ciało, czyni je twardym.

Uwzględniając związek człowieka z przyrodą, makrobiotyka poleca pożywienie naturalne, tj. ziarna zbóż, strączkowe, nasiona, orzechy, grzyby, warzywa i owoce mniej więcej w takich proporcjach:

Dieta makrobiotyczna nie jest ściśle wegetariańska i wyraźnie mówi, iż źródłem białka jest nie tylko mięso, ale także pełne zboża, warzywa, produkty strączkowe, nasiona, orzechy i ryby. Produkty te zasilają organizm we wszystkie niezbędne aminokwasy. Fasole i inne strączkowe zawierają mniej więcej tyle samo białka, co porównywalna ilość mięsa, drobiu i mleka.

Gotowane całe ziarna zbóż, warzywa i fasole od wieków są podstawowym pożywieniem niemal na całym świecie. W Ameryce Środkowej codzienny posiłek składa się z placków kukurydzianych i czarnej fasoli. Ryż i produkty sojowe to główny pokarm na terenie Chin, Azji Południowej i Indonezji. Chleb z pełnej pszenicy i soczewicy to podstawowa żywność w Indiach, Pakistanie i Afganistanie. Placki z pszenicy oraz różnych gatunków fasoli i nasion je się w całej Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie. Także zupy są podstawowym pożywieniem we wszystkich tradycyjnych kuchniach. Ludzie żyjący na Dalekim Wschodzie jedzą zupę miso i zupę rybną, Hindusi - zupę z soczewicy lub ciecierzycy. Na Środkowym Wschodzie i w Europie tradycyjnie jada się krupnik i zupę cebulową. W Afryce - zupę z sorgo, rosoły z korzeni i bulw, w Afryce zupę dyniową czy gęstą zupę z kukurydzy.